Iran Developers Network

در بخش اول این مقاله،  پروتکل TCP/IP بهمراه لایه های آن معرفی گردید . در بخش دوم ، به بررسی  برخی از پروتکل های مهم موجود در پشته TCP/IP اشاره گردید . در این بخش ، به بررسی  برنامه ها و ابزارهای کمکی موجود  در رابطه با پروتکل TCP/IP ، خواهیم پرداخت .
نسخه TCP/IP پیاد ه سازی شده در ویندوز، بهمراه خود مجموعه ای از برنامه های کاربردی را ارائه نموده است . با استفاده از برنامه های فوق ، امکان اجرای ویندوز ۲۰۰۰ بر روی یک کامپیوتر بمنظور دستیابی به مجموعه ای گسترده از اطلاعات موجود در یک شبکه ، وجود خواهد داشت . ویندوز ۲۰۰۰ ، سه گروه عمده از ابزارهای مبتنی بر TCP/IP را ارائه می نماید : برنامه های عیب یابی ، برنامه های ارتباطی و نرم افزارهای سمت سرویس دهنده .
در ادامه به تشریح امکانات موجود در هر گروه خواهیم پرداخت .

برنامه های عیب یابی
برنامه های عیب یابی ، امکان  تشخیص و برطرف نمودن مسائل مرتبط با شبکه را برای کاربران فراهم می نمایند. برخی از این ابزارها  عبارتند از :

• ARP . برنامه فوق ، Cache مربوط به ARP) Addreee Resolution Protocol) را نمایش و امکان اصلاح آن را فراهم می نماید . بمنظور استفاده از برنامه فوق ، کافی است  ARP -a را در خط دستور تایپ و در ادامه جدول  مربوط به ARP Cache ، نمایش داده می شود. با استفاده از برنامه فوق می توان یک Entry ایستا را به جدول مربوطه اضافه ( arp -s 157.55.85.212 00-aa-00-62-c6-09 ) ، و یا اقدام به حذف یک host از جدول نمود (  arp -d ) .

• Hostname . برنامه فوق ، نام کامپیوتر میزبان را نمایش می دهد . برای استفاده از برنامه فوق ، کافی است Hostname را در خط دستور ، تایپ و نام کامپیوتر خود را مشاهده نمود.

• IPConfig . برنامه فوق ، پیکربندی جاری پروتکل TCP/IP را نمایش ( آدرس IP ، آدرس فیزیکی ، نام کامپیوتر و …  ) و امکان بهنگام سازی آن را فراهم می نماید. بمنظور آشنائی با پتانسیل های برنامه فوق ، ipcongig/help را در خط دستور تایپ تا با  عملکرد این برنامه و سوئیچ های مربوطه آشنا گردید .

• Nbtstat . برنامه فوق ، جدول محلی اسامی NetBIOS را نمایش می دهد .جدول فوق ، شامل لیستی از اسامی کامپیوتر ها  بهمراه  IP مربوطه است (  mapping )

• Netstat . برنامه فوق ، اطلاعات مربوط به جلسه کاری (Session)  پروتکل TCP/IP را نمایش می دهد .

• Ping . برنامه فوق ، پیکربندی و ارتباط مبتنی بر IP بین دو کامپیوتر را بررسی و تست می نماید. Ping یک درخواست ICMP را از کامپیوتر مبداء ارسال و کامپیوتر مقصد از طریق یک پاسخ ICMP به آن جواب خواهد داد .بمنظور تست ارتباط با استفاده از یک آدرس IP و یا نام یک کامپیوتر ، فرمان [ PING [IP_Address or Computer_Name را تایپ نمائید. بمنظور تست پیکربندی TCP/IP بر روی کامپیوتر خود ، از Local Loopback استفاده نمائید . Local loopback ، شامل آدرس  ۱۲۷٫۰٫۰٫۱ است. ( Ping 127.0.0.1 )

• Tracert . برنامه فوق ، ردیابی یک بسته اطلاعاتی تا رسیدن به مقصد مورد نظر را انجام می دهد .

برنامه های ارتباطی
برنامه های  فوق ، امکان ارتباط  با مجموعه وسیعی از سیستم های مبتنی بر ویندوز و یا غیرویندوز نظیر سیستم های یوینیکس ، را در اختیار کاربران قرار می دهند . با اینکه این نوع از برنامه ها امکان ارسال سریع اطلاعات را فراهم می نمایند ولی با توجه به ماهیت ارسال اطلاعات توسط آنان ( تمامی اطلاعات شامل اطلاعات مربوط به تائید اعتبار و هویت کاربران بصورت متن شفاف ارسال می گردد ) ، می بایست دقت لازم صورت پذیرد .موارد زیر نمونه هائی از برنامه های ارتباطی می باشند :

• FTP . برنامه فوق،  با استفاده از پروتکل TCP ، اقدام به ارسال فایل بین ویندوز ۲۰۰۰ و کامپیوترهائی که بر روی  آنان نرم افزار سرویس دهنده FTP نصب شده است ، می نماید .

• Telnet . برنامه فوق ، امکان ارتباط از راه دور به منابع شبکه موجود در کامپیوترهائی که سرویس دهنده Telnet بر روی آنان نصب شده است  را فراهم می نماید .

• Tftp . برنامه فوق از پروتکل UDP ، برای ارسال فایل های کوچک بین ویندوز ۲۰۰۰ و کامپیوترهائی که بر روی آنان سرویس دهنده TFTP)Trivial File Transfer Protocol )  نصب شده است را فراهم می نماید.

نرم افزارهای سمت سرویس دهنده
این نوع نرم افزارها امکان چاپ و انتشار سرویس ها را برای سرویس گیرندگان مبتنی بر TCP/IP در ویندوز ۲۰۰۰ ، فراهم می نماید.

• سرویس چاپ TCP/IP . برنامه فوق ، سرویس استاندارد چاپ TCP/IP را ارائه می نماید. سرویس فوق ، امکان ارسال چاپ را برای  کامپیوترهائی که بر روی آنان سیستم های عاملی بجز ویندوز ۲۰۰۰ نصب شده باشد ، به  چاپگر های متصل شده به یک کامپیوتر مبتنی بر ویندوز ۲۰۰۰ ، فراهم می نماید .

• سرویس های اطلاعاتی اینترنت (IIS) .  برنامه IIS ، نرم افزارهای سرویس دهنده  متعددی نظیر وب ، اخبار ، پست الکترونیکی  و ارسال فایل مبتنی بر TCP/IP را در اختیار قرار می دهد. IIS ، در سیستم هائی که از نسخه های Server ویندوز ۲۰۰۰ استفاده می نمایند ، بصورت پیش فرض نصب می گردد . پیشنهاد می گردد در صورتیکه به عملکرد این برنامه نیازی وجود ندارد ، اقدام به حذف (Uninstall )  آن از روی سیستم نمود .

مثال
مثال ۱ - هدف : استفاده از برنامه  Ping بمنظور اطمینان از صحت عملکرد پروتکل TCP/IP

• مرحله یک : بعنوان یک کاربر مجاز ، به شبکه وارد شوید .
• مرحله دو  : گزینه Command Prompt را از مسیر  Start | Programs | Accessories انتخاب نمائید.
• مرحله سه :  دستور Ping 127.0.0.1 را در پنجره مربوطه تایپ نمائید .

نتایج : پس از انجام مراحل فوق ، نتایج زیر می بایست نشان داده شود :

• نتیجه یک : می بایست چهار بسته اطلاعاتی ارسال و چهار بسته اطلاعاتی دریافت و هیچگونه بسته اطلاعاتی  گم نگردد . در غیر اینصورت در رابطه با نصب TCP/IP مشکلاتی وجود دارد .
• نتیجه دو  : در صورتیکه چهار بسته اطلاعاتی ارسال و دریافت گردد ، نشاندهنده صحت عملکرد و نصب پروتکل TCP/IP است .

مثال ۲ -  هدف : استفاده از برنامه های  Ping و Hostname بمنظور صحت عملکرد TCP/IP

• مرحله یک : بعنوان یک کاربر مجاز ، به شبکه وارد شوید .
• مرحله دو  : گزینه Command Prompt را از مسیر  Start | Programs | Accessories انتخاب نمائید.
• مرحله سه : در پنجره مربوطه ، دستور hostname را تایپ نمائید.
• مرحله چهارم :  در پنجره مربوطه ، دستور Ping Computer_Name را تایپ نمائید . نام کامپیوتر ، مقدار برگردانده شده در اثر اجرای فرمان hostname است .

نتایج : پس از انجام مراحل فوق ، نتایج زیر می بایست نشان داده شود :

• نتیجه یک : نام کامپیوتر (  در این رابطه هر کامپیوتر دارای نام اختصاصی مربوط به خود خواهد بود )
• نتیجه دو  : آدرس IP کامپیوتر ( در این رابطه هر کامپیوتر دارای آدرس IP مربوط به خود خواهد بود )

در بخش چهارم این مقاله به بررسی ، Name Resoulation ، خواهیم پرداخت .