سرعت و صحت داده جمع آوری شده یکی از پارامترهای مهم تاثیر گذار در کارآمدی سیستم هایی نظیر ERP ( برگرفته شده از Enterprise resource planning ) و زنجیره تامین است . صرفنظر از منبع و نوع داده ، فرآیند جمع آوری داده می بایست کامل ، صحیح ، به موقع و مقرون به صرفه انجام شود . امروزه از فناوری های متعددی به منظور جمع آوری داده استفاده می گردد .
شکل ۱ ، چندین نمونه از دستگاه های مختلف جمع آوری داده را نشان می دهد .
شکل ۱ : دستگاه های جمع آوری داده
سیستم های کد میله ای یکی از روش های موجود به منظور جمع آوری داده می باشند که می توان آنان را به سه گروه عمده محاوره ای ، دسته ای و ترکیبی تقسیم کرد .
-
سیستم های محاوره ای یا فعل و انفعالی ( Interactive ) ، شامل یک و یا چندین دستگاه قابل حمل است که به صورت بی درنگ به یک کامپیوتر متصل می گردند . در سیستم های فوق ، مدیریت جمع آوری داده و بررسی آن به موازات ورود اطلاعات توسط کامپیوتر مرکزی انجام می شود .
-
سیستم های دسته ای ( Batch ) ، شامل یک و یا چندین دستگاه قابل حمل است که پس از جمع آوری و ذخیره داده ، امکان انتقال داده به کامپیوتر را در زمان دلخواه فراهم می نمایند.سیستم های دسته ای متداولترین و مقرون به صرفه ترین سیستم های قابل حمل می باشند . فرآیند بررسی صحت داده در این نوع سیستم ها در ابعاد محدودتری نسبت به سایر سیستم ها انجام می شود .
-
سیستم های ترکیبی ( Hybrid ) ، ترکیبی از دو سیستم اشاره شده است .
در ادامه با برخی از ویژگی های سیستم های فوق بیشتر آشنا می شویم .
سیستم های محاوره ای
سیستم های محاوره ای دارای مزایای متعددی نسبت به سیستم های دسته ای می باشند . تقریبا” تمامی سیستم هایی که در آنان سخت افزار کد میله ای در یک مکان ثابت نصب شده است را می توان در این گروه قرار داد .
برخی از مزایای سیستم های محاوره ای عبارتند از :
-
بررسی سریع صحت داده : همزمان با ورود اطلاعات ، کامپیوتر قادر به بررسی صحت داده و ارائه پاسخ مناسب به کاربر است .
-
بررسی صحت داده در ابعاد گسترده تر: یک سیستم محاوره ای قادر است فرآیند بررسی صحت داده را با تعداد متغیر بیشتری انجام دهد . به عنوان مثال ، یک سیستم محاوره ای قادر است وضعیت یک شماره قطعه را بر اساس تمامی اطلاعات موجود در یک سیستم انبار بررسی نماید ( در هر لحظه ) . این در حالی که در یک سیستم دسته ای صرفا” امکان بررسی وضعیت شماره قطعه بر اساس آخرین شماره قطعات ارسالی به دستگاه قابل حمل ( دستی ) وجود دارد .
-
تعامل با کاربر: سیستم های محاوره ای قادر به ارائه بازخورد مناسب تر به کاربر در صورت بروز هرگونه خطاء می باشند . با توجه به توان سیستم در بکار گیری تعداد متغیر بیشتر برای ارزیابی صحت داده ، کاربران می توانند از پاسخ های هوشمندانه تری برای رفع خطاء استفاده نمایند .
-
کاهش خطاء : دستاورد تمامی مزایایی که در پاراگراف های قبل به آنان اشاره گردید ، کاهش بروز خطاء در یک سیستم محاوره ای را به دنبال خواهد داشت ( نظیر هزینه نیروی انسانی به دلیل تصحیح اطلاعات نادرست )
-
پیکربندی ساده : سیستم های محاوره ای از روش های استاندارد برنامه نویسی و بررسی خطاء استفاده می نمایند . در این نوع سیستم ها امکان پردازش هر تراکنش و بررسی صحت داده به صورت بی درنگ وجود دارد . در سیستم های دسته ای از روشی خاص به منظور پردازش داده به صورت گروهی و مکانیزم هائی خاص برای تصحیح خطاء پس از پردازش داده استفاده می گردد .
سیستم های دسته ای
این نوع سیستم ها معمولا” به همراه دستگاه های کدخوان کد میله ای قابل حمل استفاده می گردند. در مواردی که لازم است فرآیند جمع آوری داده حتی با بروز مشکل در کامپیوتر مرکزی ادامه یابد ، استفاده از سیستم های فوق توصیه شده است . با این که سیستم های محاوره ای نسبت به سیستم های دسته ای دارای پتانسیل به مراتب بیشتری می باشند ولی این نوع سیستم ها نیز دارای مزایای مختص به خود می باشند .
-
مقرون به صرفه برای دستگاه های قابل حمل استاندارد : از دستگاه های قابل حمل می توان در برنامه های بی درنگ و برنامه های دسته ای استفاده کرد . برنامه های بی درنگ نیازمند یک شبکه گران امواج رادیویی ( RF ) می باشند . هزینه راه اندازی و آماده سازی سیستم های دسته ای به مراتب کمتر از هزینه سیستم های امواج رادیویی است .
-
قابل اطمینان در موارد بحرانی : با توجه به این که ماحصل پردازش اولیه در سیستم های دسته ای ، ارسال داده جمع آوری شده برای دستگاه های مستقل است ، عملیات وابسته به کامپیوتر مرکزی نخواهد بود . در صورت بروز اشکال در یکی از واحدهای مستقل می توان آن را در اسرع وقت جایگزین کرد .
در صورتی که کامپیوتر مرکزی با مشکل مواجه گردد ، فرآیند جمع آوری داده می تواند همچنان ادامه یابد .
سیستم های ترکیبی
در برخی سیستم ها، از ویژگی ها و خصایص سیستم های محاوره ای و دسته ای بطور ترکیبی استفاده می گردد . سیستم های فرکانس رادیویی و ترکیبی (محاوره ای و دسته ای ) دو نمونه متداول در این زمینه می باشند .
-
سیستم های فرکانس های رادیویی از سیگنال های RF برای اتصال دستگاه های قابل حمل به کامپیوتر مرکزی به صورت محاوره ای استفاده می نمایند . سیستم های فوق علاوه بر این که از مزایای یک سیستم محاوره ای استفاده می نمایند ، دارای قابلیت حمل نیز می باشند .
امروزه از سیستم های فرکانس های رادیویی مختلفی استفاده می شود :
الف) ساده ترین نوع دستگاه کد میله ای RF ، یک اسکنر قابل حمل است که با استفاده از یک دریافت کننده با کامپیوتر و یا ترمینال ارتباط برقرار می نماید .
ب ) نوع دیگر سیستم های RF ، یک دستگاه قابل حمل را به یک شبکه کامپیوتری از طریق یک نقطه تماس RF متصل می نماید . این نوع سیستم ها دارای مزایای متعددی می باشند . قابلیت رومینگ از یک نقطه تماس به نقطه تماس دیگر نمونه ای در این زمینه است .
-
سیستم های ترکیبی از پردازش محلی دسته ای ترکیب شده با یک لینک محاوره ای به یک کامپیوتر مرکزی استفاده می نمایند . عملکرد پیش فرض این نوع سیستم ها به صورت محاوره ای است ولی در صورت بروز مشکل برای کامپیوتر مرکزی ، می توانند عملیات خود را بطور مستقل در یک دوره زمانی و بدون وقفه ادامه دهند .استفاده از این نوع سیستم ها در مواردی که فرآیند جمع آوری داده می بایست بدون وقفه ادامه یابد ، توصیه می گردد .
-
سیستم های محاوره ای چندگانه بیش از یک سیستم محاوره ای را به یک شبکه متصل می نمایند . در صورتی که یک کامپیوتر با مشکل مواجه گردید ، کامپیوتر دیگر قادر است مسئولیت مدیریت اجزاء حیاتی سیستم را برعهده گیرد .
ملزومات سیستم های کد میله ای
سیستم های کد میله ای نیازمند سه عنصر اساسی می باشند :
-
کد میله ای چاپ شده : یکی از ملزومات سیستم های کد میله ای وجود یک منبع حاوی کدمیله ای چاپ شده است .
-
دستگاه کدخوان : برای خواندن کدهای میله ای و ارسال آنان برای کامپیوتر به یک دستگاه کد خوان ( Reader ) نیاز است . سیستم فوق از یک دستگاه ورودی برای پویش کدهای میله ای ، یک رمزبردار برای تبدیل نماد کد میله ای به کد معادل اسکی و یک کابل جهت اتصال به کامپیوتر ، استفاده می نماید .
-
سیستم کامپیوتری : برای پردازش داده ورودی کد میله ای به یک سیستم کامپیوتری نیاز است . سیستم فوق می تواند تک کاربره ، چندکاربره و یا شبکه ای باشد .
در ادامه با ویژگی های هر یک از ملزومات فوق بیشتر آشنا می شویم .
خواندن کدهای میله ای
خواندن کدهای میله ای مستلزم اتخاذ تصمیم در خصوص سه موضوع دستگاه ورودی ، نوع کدبردار و رابط ( اینترفیس ) است . دستگاه ورودی کد میله ای را خوانده و داده را برای کدبردار ارسال می نماید . کدبردار داده را به حروف اسکی تبدیل و در نهایت با استفاده از رابط ، ارتباط بین کدبردار و کامپیوتر برقرار می گردد .
دستگاه های ورودی
دستگاه ورودی نظیر Wands ، CCDs و اسکنرهای لیزری ، مسئولیت برقراری ارتباط مستقیم بین کاربر و کد میله ای را برعهده دارند . کیفیت و توانمندی دستگاه های ورودی یکی از پارامترهای تاثیرگذار در کارآمدی سیستم های کدمیله ای است .
برای انتخاب یک دستگاه ورودی پارامترهای متعددی را می بایست بررسی کرد :
-
حجم عملیات : برخی دستگاه های ورودی ذاتا” نسبت به سایر مدل ها مطمئن تر و مفید تر می باشند . در سیستم هایی با حجم عملیات پایین ، هر نوع دستگاه ورودی می تواند به خوبی پاسخگو باشد. در سیستم هایی با حجم بالای عملیات لازم است که از یک دستگاه ورودی با کیفیت و توانمندی بالا استفاده کرد . این نوع دستگاه ها سریع و قابل اطمینان می باشند .
-
کیفیت کد میله ای : یکی از مزایای دستگاه های ورودی با کیفیت بالا ، قدرت مناسب آنان جهت خواندن کدهای میله ای با کیفیت مناسب است . بدیهی است ، استفاده از دستگاه های ورودی با کیفیت بالا می تواند صرفه جویی در زمان و کاهش خطا را به دنبال داشته باشد .
برای انتخاب یک دستگاه ورودی ، می بایست به تمامی شاخص های اشاره شده توجه داشت . پس از اتخاذ تصمیم اولیه ، می بایست سیستم را با شرایطی مشابه با دنیای واقعی تست کرد . ایجاد شرایط مناسب تست ( نظیر خواندن کدهای میله ای نامناسب ، استفاده از نیروی انسانی آموزش ندیده و … ) ، می تواند توانمندی سیستم را در عمل و قبل از بهره برداری نهایی از آن به خوبی نشان دهد .
رابط ها
پس از انتخاب دستگاه ورودی ، می بایست یک کدبردار و نوع رابط به کامپیوتر را انتخاب کرد . در اکثر سیستم های دسته ای از پورت های سریال برای ارسال دوره ای اطلاعات استفاده می شود و گزینه های زیادی در این رابطه وجود ندارد . برخلاف سیستم های دسته ای ، برای انتخاب یک رابط در سیستم های محاوره ای از گزینه های متعددی می توان استفاده کرد . توجه به شاخص های زیر می تواند ما را در انتخاب بهتر کمک نماید .
-
سازگاری با تجهیزات موجود : در صورتی که قصد استفاده از تجهیزات موجود را دارید ( نظیر کامپیوتر ها و ترمینال ها ) ، از سازگاری نوع رابط انتخاب شده با تجهیزات موجود اطمینان حاصل نمائید .
-
اعتبار داده : با توجه به تسهیلات ارائه شده توسط رابط ها ، امکانات متعددی می تواند در اختیار کاربر گذاشته شود . به عنوان نمونه ، یک رابط ممکن است به کاربر اجازه تغییر داده را بدهد و برخی دیگر دارای این ویژگی نباشند . این بدان معنی نیست که یک رابط ذاتا” از دیگری بهتر است بلکه نشان دهنده این موضوع است که خطای کاربر تا چه میزان می تواند بر روی داده تاثیرگذار باشد .
-
مکان نصب دستگاه های کدخوان : محل نصب دستگاه های کدخوان می تواند تاثیر زیادی را بر روی طراحی سیستم داشته باشد . مثلا” ممکن است در برخی موارد به دلیل وجود شرایطی خاص در محیط ، امکان استفاده از کامپیوتر وجود نداشته باشد . محدودیت هایی از این نوع می تواند بر روی انتخاب نوع رابط سیستم تاثیر داشته باشد .
الف ) سیستم های محاوره ای : در سیستم های محاوره ای از رابط های مختلفی می توان استفاده کرد .
-
کدخوان های Wedge : این نوع سیستم ها به سادگی پیاده سازی می گردند و دارای قیمت مناسبی می باشند . دستگاه کد خوان کد میله ای بین صفحه کلید و کامپیوتر قرار گرفته و رفتار صفحه کلید را شبیه سازی می نماید . برنامه های کامپیوتری متوجه این تفاوت نشده و کاربر همواره می تواند در صورتی که کد میله ای در دسترس نباشد ، آن را تایپ نماید . گزینه فوق در اکثر موارد یک انتخاب مناسب است .
-
کدخوان های سریال : این نوع کدخوان ها نسبت به مدل قبلی از انعطاف بیشتری برخوردار می باشند . در این مدل ها ، دستگاه کدخوان از طریق یک پورت سریال به کامپیوتر و یا ترمینال متصل می گردد . با توجه به این که مبادله داده سریال استاندارد شده است ، می توان از یک کدبردار سریال به همراه تقریبا” هر نوع کامپیوتر و یا ترمینال استفاده کرد . دستگاه های کدخوان سریال گزینه ای مناسب برای ترمینال ها می باشند چراکه اکثر ترمینال ها خود دستگاه هایی سریال می باشند . در صورتی که ترمینال دارای یک پورت آزاد برای یک اسکنر سریال نباشد ، می توان از یک کابل کمکی ( serial eavesdrop ) برای اتصال اسکنر به ترمینال و یا کامپیوتر استفاده کرد.
زمانی که از اسکنرهای سریال به همراه کامپیوترهای شخصی استفاده می گردد ، می بایست برنامه کاربردی مورد نظر مانتیورینگ پورت سریال برای وصول داده را انجام دهد. اکثر برنامه ها این کار را نمی کنند و ممکن است به یک بخش اضافه نرم افزاری که به آن Software wedge گفته می شود ، نیاز باشد.
-
شبکه RF : دستگاه های کد خوان قابل حمل کد میله ای عموما” به یک سیستم از طریق مودم و یا پورت سریال در حالت پردازش دسته ای متصل می شوند . این امکان نیز وجود دارد که بتوان از سیستم های RF استفاده کرد . با استفاده از نرم افزارهای مناسب ، دستگاه های قابل حمل می توانند به صورت بی درنگ به بانک اطلاعاتی موجود بر روی یک شبکه کامپیوتری دستیابی داشته باشند .
ب ) سیستم های دسته ای : در سیستم های دسته ای از رابط های مختلفی می توان استفاده کرد.
-
قابل حمل سریال : استفاده از این نوع رابط ها به همراه ترمینال های داده قابل حمل بسیار متداول است . برنامه موجود در دستگاه قابل حمل به کاربر امکان جمع آوری و ذخیره داده را می دهد . پس از جمع آوری داده ، کاربر دستگاه را از طریق یک پورت سریال به کامپیوتر متصل می نماید تا داده برای کامپیوتر ارسال گردد . در ادامه امکان پردازش داده و یا انتقال آن به بانک اطلاعاتی جهت عملیات آتی فراهم می گردد .
-
قابل حمل Wedge : در برخی از مدل های دستگاه های قابل حمل ، امکان ارسال اطلاعات از طریق یک پورت صفحه کلید کامپیوتر وجود دارد . دستگاه فوق دقیقا” عملکرد یک تایپیست را شبیه سازی می نماید . یکی از مزایای این روش ، عدم نیاز به انجام فرآیند درج داده است . در چنین سیستم هایی داده مستقیما” وارد بانک اطلاعاتی می شود ( مشابه با زمانی که کاربر مستقیما” داده را با صفحه کلید وارد می نماید ) . این موضوع مستلزم سفارشی سازی برنامه است .
سیستم عامل
پس از اتخاذ تصمیم در خصوص فناوری پویش کدهای میله ای ، می بایست سیستم را طراحی کرد . امکان پیکربندی این نوع سیستم ها با چندین روش مختلف وجود دارد . برخی برنامه ها صرفا” با یک نوع سیستم عامل خاص کار می کنند و در برخی دیگر ، امکان پیکربندی سیستم بر اساس مولفه های مختلفی وجود دارد .
نوع های اولیه سیستم عبارتند از :
-
تک کاربره : این نوع سیستم ها از یک کامپیوتر به همراه یک دستگاه کدخوان کد میله ای برای پردازش داده استفاده می نمایند . در بسیاری از موارد استفاده از سیستم های فوق می تواند یک گزینه مطلوب برای شروع باشد ( به دلیل سادگی و عدم درگیر شدن با برخی پیچیدگی های سیستم های چندکاربره )
-
چند کاربره : در گذشته ای نه چندان دور متداولترین نوع محسوب می شدند . این نوع سیستم ها از یک کامپیوتر که به آن چندین کدخوان کد میله ای و یا ترمینال ( و یا هر دو ) متصل می گردد ، تشکیل شده اند . یک سیستم عامل چندکاربره مدیریت داده را برعهده خواهد داشت .
-
شبکه های محلی : این نوع سیستم ها چندین سیستم ذاتا” تک کاربره را به یکدیگر متصل و یک سرویس دهنده فایل را با استفاده از شبکه ایجاد می نمایند . سیستم های فوق دارای انعطاف بالائی بوده و در حال حاضر متداولترین نوع می باشند .
-
سیستم های قابل حمل : کاهش قیمت ترمینال های قابل حمل داده طی سالیان اخیر باعث شده است که این نوع سیستم ها یکی از بهترین گزینه ها برای برنامه های کد میله ای باشند . دستگاه های قابل حمل به صورت دسته ای و یا بی درنگ داده ذخیره شده را برای کامپیوتر ارسال می نمایند .
ساختار یک سیستم کد میله ای نمونه در شکل ۲ نشان داده شده است .
شکل ۲ : ساختار یک سیستم کد میله ای نمونه
دیدگاه خود را بیان کنید.
باید وارد سایت شده باشید برای دیدگاه دادن